Ndarja dhe divorci në Itali: procedurat dhe afatet

«Sa kohë do të zgjasë?» është pothuajse gjithmonë pyetja e parë. Përgjigjja varet mbi të gjitha nga një gjë: nëse bashkëshortët arrijnë një marrëveshje.

Në Itali, divorci zakonisht paraprihet nga ndarja ligjore. Ja si funksionojnë të dy hapat.

Ndarje me marrëveshje ose me gjyq

Ndarja me marrëveshje (consensuale) kërkon marrëveshje për të gjitha kushtet: kujdestarinë dhe vendbanimin e fëmijëve, mbajtjen, përdorimin e banesës familjare. Gjykata verifikon që marrëveshja mbron fëmijët dhe e miraton. Është rruga më e shpejtë dhe më pak e kushtueshme.

Ndarja me gjyq (giudiziale) nis kur nuk ka marrëveshje. Gjyqtari vendos për çështjet e diskutueshme pasi dëgjon palët dhe, nëse duhet, urdhëron verifikime. Zgjat më shumë dhe rezultati është më pak i parashikueshëm.

Gjatë një gjyqi mund të arrihet gjithmonë marrëveshje, dhe shumë ndarje përfundojnë kështu.

Alternativa pa gjykatë

Në disa raste mund të ndaheni, e më pas të divorcoheni, pa shkuar para gjyqtarit:

• me negociatë të asistuar nga avokatët (negoziazione assistita, neni 6 i Dekretligjit 132/2014): çdo bashkëshort ka avokatin e vet, marrëveshja i dërgohet prokurorit për miratim dhe më pas zyrtarit të gjendjes civile;
• me marrëveshje para kryetarit të bashkisë (neni 12 i të njëjtit dekret), vetëm kur nuk ka fëmijë të mitur, të paaftë ose me aftësi të kufizuara dhe pa transferime pasurie.

Pas sa kohësh mund të divorcoheni

Divorci nuk është automatik: duhet kërkuar. Që nga Ligji nr. 55 i vitit 2015 («divorci i shpejtë») duhen:

• gjashtë muaj nga paraqitja e parë e bashkëshortëve para gjykatës, nëse ndarja ishte me marrëveshje;
• dymbëdhjetë muaj, nëse ndarja ishte me gjyq.

Reforma Cartabia: ndarja dhe divorci bashkë

Që nga viti 2023 reforma e procedurës civile (Dekreti Legjislativ 149/2022) futi një procedurë të vetme për çështjet familjare dhe lejon që kërkesa për ndarje dhe ajo për divorc të paraqiten në të njëjtin akt. Divorci mund të shpallet vetëm pasi kalojnë afatet ligjore, por nuk duhet nisur nga e para një procedim i dytë.

Fëmijët në qendër

Cilado qoftë rruga, vendimet për fëmijët ndjekin interesin e tyre:

• kujdestaria e përbashkët është rregull; ajo ekskluzive është përjashtim i arsyetuar;
• gjyqtari përcakton vendbanimin e fëmijëve dhe kohën me secilin prind;
• mbajtja e fëmijëve mban parasysh nevojat e tyre, standardin e jetesës dhe burimet e të dy prindërve.

Mbajtja e bashkëshortit dhe pas divorcit

Janë dy institute të ndryshme. Mbajtja gjatë ndarjes synon të balancojë kushtet e bashkëshortëve. Mbajtja pas divorcit (assegno divorzile), sipas Kolegjeve të Bashkuara të Kasacionit italian (vendimi nr. 18287/2018), ka funksion ndihme por edhe kompensues: mban parasysh kontributin e secilit në jetën familjare dhe në krijimin e pasurisë së përbashkët.

Kur njëri bashkëshort është i huaj ose jeton jashtë

Nëse familja ka lidhje me më shumë se një vend, së pari duhet sqaruar cila gjykatë është kompetente dhe cili ligj zbatohet. Për familjet mes Italisë dhe Shqipërisë kanë rëndësi edhe rregullat për njohjen e vendimeve të huaja.

Më shumë: e drejta familjare, edhe për procedime në Firence dhe për familjet në Tiranë.

Av. Ada Alia

Avokate e Dhomës së Avokatisë së Pistoias që nga viti 2020, merret me të drejtën penale, familjare, emigracionin dhe dëmshpërblimin. Pret klientë në italisht, anglisht dhe shqip.

Lexoni profilin