E drejta penale
«Codice Rosso» në Itali: dhuna në familje dhe përndjekja
Codice Rosso i vuri çështjet e dhunës në familje dhe me bazë gjinore në rrugë të shpejtë. Ja çfarë do të thotë për ata që kallëzojnë dhe për të akuzuarit.
Ligji nr. 69 i vitit 2019, i njohur në Itali si Codice Rosso («Kodi i Kuq»), ndryshoi thellësisht trajtimin e dhunës në familje dhe me bazë gjinore. Qëllimi është i thjeshtë: të veprohet shpejt, para se situata të përkeqësohet.
I ndjek këto çështje si për viktimat, ashtu edhe për personat nën hetim. Në të dyja rastet, njohja e rregullave ndihmon të bëhen zgjedhjet e duhura.
Cilat vepra përfshin
Codice Rosso zbatohet, ndër të tjera, për:
- keqtrajtimin e familjarëve dhe bashkëjetuesve (neni 572 i Kodit Penal);
- përndjekjen, stalking-un (neni 612-bis);
- dhunën seksuale dhe lëndimet e rënda në familje;
- shpërndarjen e paligjshme të imazheve ose videove me përmbajtje seksuale (neni 612-ter), e futur nga i njëjti ligj;
- shkeljen e urdhrave të largimit dhe të ndalimit të afrimit (neni 387-bis).
Rrugë e shpejtë: 72 orët e para
Ndryshimi më i njohur është korsia prioritare. Kur merr njoftimin për një nga këto vepra, prokurori duhet, si rregull, ta dëgjojë viktimën brenda tri ditëve (neni 362, paragrafi 1-ter, i Kodit të Procedurës Penale). Këto hetime kanë përparësi edhe për policinë.
Reformat e mëvonshme, veçanërisht Ligji nr. 168 i vitit 2023, e forcuan më tej mbrojtjen dhe përshpejtuan vendimet për masat e sigurimit.
Masat mbrojtëse
Për të mbrojtur viktimën, gjykata mund të urdhërojë, ndër të tjera:
- largimin nga banesa familjare (neni 282-bis);
- ndalimin e afrimit në vendet ku shkon viktima (neni 282-ter);
- mjete elektronike kontrolli, si byzylyku elektronik.
Nëse jeni viktimë
- Në rrezik të menjëhershëm telefononi 112. 1522 është numri kombëtar italian kundër dhunës dhe përndjekjes, falas dhe aktiv 24 orë.
- Për përndjekjen, ankimi (querela) duhet paraqitur brenda dymbëdhjetë muajve nga ngjarja: Codice Rosso e dyfishoi afatin e mëparshëm. Për keqtrajtimin në familje procedohet kryesisht, pa ankim.
- Ruani mesazhe, e-maile, regjistrime, raporte mjekësore dhe çdo gjë që dokumenton atë që ndodh.
- Mund të bëheni palë civile në proces për të kërkuar dëmshpërblim.
Nëse jeni nën hetim
Edhe i akuzuari ka të drejtë për mbrojtje të plotë, dhe në këto çështje akuzat ndonjëherë rezultojnë të pabazuara ose rikualifikohen.
- Respektoni me përpikëri çdo masë sigurimi: shkelja e saj është vetë vepër penale.
- Mos kërkoni kontakt me personin që ka kallëzuar, as për të «sqaruar».
- Flisni me avokatin para çdo deklarate.
Në rast dënimi për këto vepra, pezullimi me kusht i dënimit varet nga pjesëmarrja në programe të posaçme rehabilitimi pranë organizatave që merren me parandalimin, si qendrat për autorët e dhunës.
Kur ndërthuret me të drejtën familjare
Shpesh një procedim penal për keqtrajtim ecën paralelisht me një ndarje ose me një çështje kujdestarie për fëmijët. Të dyja ndikojnë te njëra-tjetra, prandaj është mirë të ndiqen në mënyrë të koordinuar.
Më shumë: e drejta penale dhe e drejta familjare.